Ver todos los capítulos publicados en esta sección
Sefer TORA NEVIIM UKETUVIM
El livro de la Ley, los Profetas, las Eskrituras
Trazladado en la lingua Espanyola
Estamperea de A. ‘H. Boyadjian
Konstantatinopla 1873

Transkrivido por Ye’huda Sidi. Febrero 2015
7 VAYETSE
10I salyo Yaakov de Beer-Sheva, i se fue a Haran. 11I enkontro kon un lugar, i repozo ayi, porke se avia puesto el sol; i tomo de las pyedras de akel lugar, i puzo a sus kavesales, i yazyo en akel lugar. 12I sonyo, i ek, una eskalera parada en tyerra, i su punta alkansava a los syelos; i ek, andjeles del Dyo suvian i desendian por eya. 13I ek, A’ estava ensima de eya, i disho, yo soy A’, el Dyo de Avra’ham tu padre, i el Dyo de Yitshak: la tyerra sovre la kual yazes, a ti la dare, i a tu semen; 14i sera tu semen komo el polvo de la tyerra, i te espandiras al oksidente, i al oryente, i al norte, i al sud; i en ti i en tu semen seran bendichos todos los linajes de la tyerra. 15I ek, yo soy kontigo, i te guardare por donde kyera ke anduvyeres, i te are tornar a esta tyerra; porke no te deshare, asta ke ayga echo lo ke te avli. 16I se desperto Yaakov de su suenyo, i disho, de syerto A’ esta en este lugar, i yo no lo savia. 17I temyo, i disho, ¡kuan espantozo es este lugar! esto no es otro ke kaza del Dyo, esta es puerta de los syelos.
18I madrugo Yaakov por la manyana, i tomo la pyedra ke avia puesto a sus kavesales, i la puzo por estansya, i vazyo azeyte sovre su punta. 19I yamo el nombre de akel lugar Bet-El, aunke Luz era el nombre de akeya sivdad en la primeria. 20I prometyo Yaakov promesa, dizyendo, si fuere el Dyo konmigo, i me guardare en este kamino ke voy, i me dyere pan para komer, i vestido para vestir; 21i si tornare en paz a kaza de mi padre, A’ sera mi Dyo: 22i esta pyedra ke puzi por estansya sera kaza del Dyo, i de todo lo ke me dyeres, dyezmar lo dyezmare para ti.
19I estos son los djerenansyos de Yitshak, ijo de Avra’ham: Avra’ham endjendro a Yitshak. 20I era Yitshak de edad de kuarenta anyos kuando tomo por mujer a Rivka, ija de Betuel el Aramio de Padan-Aram, ermana de Lavan el Aramio. 21I izo Yitshak orasyon a A’ por su mujer, porke era manyera; i lo resivyo A’, i se ensinto Rivka su mujer. 22I los ijos se kombatyeron adyentro de eya; i disho, si ansi es, ¿porke estoy ansi? i fue a rekerir a A’. 23I le disho A’, dos djentes ay en tu vyentre, i dos djentios se espartiran de tus intestinas; i el un djentio se enfortesera mas ke el otro djentio; i el mayor servira al menor. 24I se kumplyeron sus dias para parir, i ek, melisyos en su vyentre. 25I salyo el primero ruvyo, todo el komo un manto peludo; i yamaron su nombre Esav. 26I despues salyo su ermano, i su mano travava al karkanyal de Esav; i fue yamado su nombre Yaakov. I era Yitshak de edad de sesenta anyos kuando eya los paryo. 27I se engrandesyeron los muchachos: i Esav fue varon savyo en la kasa, varon del kampo; i Yaakov fue varon kyeto, moran en tyendas. 28I amo Yitshak a Esav, porke komia de su kasa; ma Rivka amava a Yaakov
29
1I also Yaakov sus pyes, i se fue a la tyerra de la djente del oryente. 2I miro, i ek, un pozo en el kampo, i ek ayi tres revanyos de ovejas ke yazian serka de el; porke de akel pozo abevravan los revanyos; i avia una pyedra grande sovre la boka del pozo. 3I se apanyavan ayi todos los revanyos; i rebolvean la pyedra de sovre la boka del pozo, i abevravan las ovejas, i tornavan la pyedra sovre la boka del pozo a su lugar. 4I Yaakov les disho, mis ermanos, ¿de onde sosh? i disheron, de Haran somos. 5I les disho , ¿konosesh a Lavan, ijo de Nahor? i disheron, lo konosemos. 6I les disho, ¿esta bueno? i disheron bueno esta; i ek Rahel su ija vyene kon las ovejas. 7I el disho, ek, dainda el dia es grande; no es tyempo de rekojer el ganado; abevrad las ovejas, i andad, apasentad. 8I disheron, no podemos, asta ke se apanyan todos los revanyos, i rebuelvan la pyedra de sovre la boka del pozo; entonses abevraremos las ovejas.
9Estando el dainda avlando kon eyos, Rahel vino kon las ovejas de su padre; porke eya era pastora. 10I fue, ke komo Yaakov vido a Rahel, ija de Lavan, ermano de su madre, i a las ovejas de Lavan, ermano de su madre, se ayego Yaakov, i rebolvyo la pyedra de sovre la boka del pozo. I abevro las ovejas de Lavan, ermano de su madre. 11I Yaakov bezo a Rahel, i also su boz, i yoro. 12I Yaakov informo a Rahel ke el era ermano de su padre, i ke era ijo de Rivka: i eya korryo, i dyo avizo a su padre. 13I fue ke komo oyo Lavan las nuevas de Yaakov, ijo de su ermana, korryo a resivirlo, i lo abraso, i lo bezo, i lo trusho a su kaza. I el konto a Lavan todas estas kozas. 14I Lavan le disho, de syerto gueso mio, i karne mia eres. Estuvo kon el un mez de tyempo.
15I disho Lavan a Yaakov, ¿por ser tu mi ermano, tyenes ke servirme de baldes? dime ke sera tu paga. 16I Lavan tenia dos ijas: el nombre de la mayor era Lea, i el nombre de la menor Rahel. 17I los ojos de Lea eran tyernos, ma Rahel era ermoza de forma, i ermoza de vista. 18I Yaakov amo a Rahel, i disho, te servire syete anyos por Rahel tu ija menor. 19I disho Lavan, mejor es ke te la de a ti, mas ke darla a otro varon: estate konmigo. 20I sirvyo Yaakov por Rahel syete anyos; i le paresyeron komo pokos dias, por el amor ke le tenia.
21I disho Yaakov a Lavan, dame mi mujer porke se kumplyeron mis dias, para ke venga a eya. 22I apanyo Lavan a todos los varones del lugar, i izo konbite. 23I fue, ke en la tarde, tomo a Lea su ija, i la trusho a el; i vino a eya. 24I dyo Lavan a Zilpa su syerva a Lea su ija por syerva. 25I fue en la manyana, ek, ke era Lea. I el disho a Lavan, ¿Ke es esto ke me iziste? ¿no servi kontigo por Rahel? ¿i porke me enganyaste? 26I disho Lavan, no se aze ansi en nuestro lugar, ke se de la menor antes de la mayor. 27Kumple la semana de esta, i te daremos a esta tambyen por el servisyo ke serviras konmigo otros syete anyos mas. 28I izo Yaakov ansi, i kumplyo la semana de akeya; i el le dyo a Rahel su ija por mujer. 29I dyo Lavan a su syerva Bil’ha a Rahel su ija por syerva. 30I vino tambyen a Rahel, i amo tambyen a Rahel mas ke a Lea, i sirvyo kon el otros syete anyos mas.
31I vido A’ ke Lea era aborresida i avryo su bulba; ma Rahel era manyera. 32I se ensinto Lea, i paryo un ijo, i yamo su nombre Reuven; porke disho, porke vido A’ mi afriisyon; por tanto agora me amara mi marido. 33I se ensinto otra vez, i paryo un ijo, i disho porke oyo A’ ke yo era aborresida, me dyo tambyen este: i yamo su nombre Shimon. 34I se ensinto otra vez, i paryo un ijo, i disho, agora esta vez se adjuntara mi marido konmigo, porke le pari tres ijos: por tanto yamo su nombre Levi. 35I se ensinto otra vez, i paryo un ijo, i disho, esta vez loare a A’: por tanto yamo su nombre Ye’huda; i desho de parir.
30
1I kuando vido Rahel ke no paria a Yaakov, Rahel tuvo enbidya de su ermana, i disho a Yaakov, dame ijos, i si no me muere. 2I se ensendyo el fulor de Yaakov kontra Rahel; i disho, ¿soy yo en lugar del Dyo, ke vedo de ti el fruto del vyentre? 3I disho, ek, mi syerva Bil’ha, ven a eya, i parira sovre mis rodiyas, para ke sea yo tambyen aijada de eya. 4I le dyo a Bil’ha su syerva por mujer; i Yaakov vino a eya. 5I se ensinto Bil’ha, i paryo a Yaakov un ijo. 6I disho Rahel, me djuzgo el Dyo, i tambyen oyo mi boz, i me dyo un ijo: por tanto yamo su nombre Dan. 7I se ensinto otra vez Bil’ha, syerva de Rahel, i paryo ijo segundo a Yaakov. 8I disho Rahel kon luchas del Dyo luchi kon mi ermana, tambyen vensi: i yamo su nombre Naftali. 9I vyendo Lea ke avia deshado de parir, tomo a Zilpa su syerva, i la dyo a Yaakov por mujer. 10I Zilpa, syerva de Lea paryo a Yaakov un ijo. 11I disho Lea, vino buena ventura, i yamo su nombre Gad. 12I Zilpa, syerva de Lea, paryo ijo segundo a Yaakov. 13I disho Lea, para byenaventurarme; porke las ijas me yamaran byenventurada: i yamo su nombre Asher.
14I fue Reuven en los dias de la segada de los trigos, i topo mandragolas en el kampo, i las trusho a Lea su madre. I disho Rahel a Lea, te rego ke me des de las mandragolas de tu ijo. 15I eya le disho, ¿es poko ke tomaste a mi marido, ke kyeres tomar tambyen las mandragolas de mi ijo? I disho Rahel, por tanto yazera kontigo esta noche por las mandragolas de tu ijo. 16I kuando Yaakov venia del kampo a la tarde, salyo Lea a resivirlo, i disho, a mi tyenes ke venir; porke alkilar te alkili por las mandragolas de mi ijo. I yazyo kon eya akeya noche. 17I oyo el Dyo a Lea, i se ensinto, i paryo a Yaakov el ijo kinto. 18I disho Lea me dyo el Dyo mi paga por lo ke di mi syerva a mi marido: i yamo su nombre Yissahar. 19I se ensinto Lea otra vez, i paryo el ijo sejeno a Yaakov. 20I disho Lea, el Dyo me dyo buen fado; esta vez morara konmigo mi marido, porke le pari sesh ijos: i yamo su nombre Zevulun. 21I despues paryo una ija, i yamo su nombre Dina.
22I se akordo el Dyo de Rahel, i la oyo el Dyo, i avryo su bulba. 23I se ensinto, i paryo un ijo; i disho, kito el Dyo mi repudyo: 24i yamo su nombre Yosef, dizyendo, me anyadira A’ otro ijo.
25I akontesyo, ke kuando Rahel paryo a Yosef, disho Yaakov a Lavan, enbiame, i me ire a mi lugar, i a mi tyerra. 26Dame mis mujeres i mis ninyos, por las kuales te servi, i me ire; porke tu saves mi servisyo ke te servi. 27I Lavan le disho, si agora ayi grasya en tus ojos, kedate; adivini ke A’ me bendisho por tu kavza. 28I disho, deklarame tu paga, i la dare. 29I el le disho, tu saves komo te servi, i komo fue tu ganado konmigo. 30Porke poko era lo ke tenias antes de mi venida, i kresyo a muchedumbre; i te bendisho A’ dezde mi venida: i agora, ¿kuando tengo de azer tambyen yo por mi propya kaza? 31I el disho, ¿ke te dare? I disho Yaakov, no me des nada: si izyeres por mi esta koza, tornare a apasentar tus ovejas, i las guardare. 32Yo pasare por todo tu revanyo oy, kitando de ayi todo karnero pintado i manchado, i todo karnero moreno en las ovejas, i lo manchado i pintado en las kavras; i esto sera mi paga. 33I atestiguara por mi mi djustedad manyana, kuando vendra por mi paga delante de ti: todo lo ke no fuere pintado ni manchado en las kavras, i moreno en las ovejas, esto sera kontado por rovado konmigo. 34I disho Lavan, ek, ya sea segun tu palavra. 35I aparto en akel dia los kavrones fashados i manchados, i todas las kavras pintadas i manchadas, todo lo ke tenia en si algo de blanko, i todo lo moreno en las ovejas, i lo dyo en mano de sus ijos. 36I puzo kamino de tres dias entre si i Yaakov; i Yaakov apasentava el resto de las ovejas de Lavan.
37I tomo a si Yaakov varas de alamo verde, i de aviyano, i de kastanyo; i deskostro en eyas kostras blankas, deskuvryendo lo blanko ke avia sovre las varas. 38I inko las varas ke avia deskostrado en las pilas delante de las ovejas en las abevraderas del agua, onde las ovejas venian a bever, i se eskayentavan kuando venian a bever. 39I se eskayentavan las ovejas delante de las varas, i parian las ovejas fashados, pintados, i manchados. 40I apartava Yaakov los korderos, i ponia las fases de la ovejas a lo fashado, i todo lo moreno en las ovejas de Lavan; i ponia sus propyos revanyos aparte, i no los ponia kon las ovejas de Lavan. 41I era, ke todas las vezes ke se eskayentavan las ovejas tempranas, Yaakov ponia las varas a vista de las ovejas en las pilas, para ke se eskayentaran kon las varas. 42I kuando tardavan las ovejas, no las ponia: ansi eran las tardias para Lavan, i las tempranas para Yaakov. 43I kresyo el varon muy mucho, i tuvo muchas ovejas, i syervas, i syervos, i kameyos, i aznos.
31
1I oyo las palavras de los ijos de Lavan, ke dizian, tomo Yaakov todo lo ke era de nuestro padre, i de lo ke era de nuestro padre izo toda esta grandeza. 2I vido Yaakov la kara de Lavan, i ek, no era kon el komo ayer i anteayer. 3I disho A’ a Yaakov, tornate a la tyerra de tus padres, i a tu parentesko, i yo sere kontigo. 4I enbio Yaakov, i yamo a Rahel i a Lea al kampo, a sus ovejas. 5I les disho, yo veo la kara de vuestro padre ke no es konmigo komo ayer i anteayer; ma el Dyo de mi padre a sido konmigo. 6I vozotros savesh ke kon toda mi fuersa servi a vuestro padre. 7I vuestro padre me enganyo, i troko mi paga dyez vezes; ma el Dyo no lo desho a azerme mal. 8Si dizia ansi, los pintados seran tu paga, entonses todas las ovejas parian pintados: i si dizia ansi, los fashados seran tu paga, entonses todas las ovejas parian fashados. 9Ansi aparto el Dyo el ganado de vuestro padre, i lo dyo a mi. 10I fue ke al tyempo ke se eskayentavan las ovejas, alsi mis ojos, i vide en suenyo, i ek, los machos ke suvian sovre las ovejas eran fashados, pintados, i pedriskados. 11I me disho el andjel del Dyo en suenyo, Yaakov. I yo dishe, ekme. 12I disho, alsa agora tus ojos, i ve, todos los machos ke suven sovre las ovejas son fashados, pintados, i pedriskados: porke yo vide todo lo ke te aze Lavan. 13Yo soy el Dyo de Bet-El, onde untaste la estansya, onde me prometeste promesa; agora levantate sal de esta tyerra, i tornate a la tyerra de tu parentesko. 14I respondyo Rahel i Lea, i le disheron, ¿Ya tenemos parte i eredad en la kaza de nuestro padre? 15¿No somos kontados por estranyas kon el? porke nos vendyo, i komer tambyen komyo nuestro presyo. 16Porke toda la rikeza ke el Dyo aparto de nuestro padre, nuestra es, i de nuestros ijos. I agora, todo le ke te disho el Dyo, az.
17Entonses Yaakov se levanto, i also a sus ijos i a sus mujeres sovre los kameyos; 18i gio toda su ganada ke avia ganado, el ganado de su ganansya ke avia ganado en Padan-Aram, para venir a Yitshak su padre en la tyerra de Kenaan. 19I Lavan se avia ido a traskilar sus ovejas: i Rahel rovo los terafim ke tenia su padre. 20I rovo Yaakov el korason de Lavan el Aramio, en lo ke no le izo saver ke se fuia. 21I fuyo el kon todo lo ke tenia; i se levanto i paso el rio, i puzo sus fases al monte de Gilad.
22I fue dado avizo a Lavan al terser dia ke Yaakov se avia fuido. 23I tomo a sus ermanos konsigo, i persigyo detras de el kamino de syete dias, i lo alkanso en el monte de Gilad. 24I vino el Dyo a Lavan el Aramio en suenyo de la noche, i le disho, guardate ke no avles a Yaakov ni byen ni mal. 25I alkanso Lavan a Yaakov. I Yaakov avia inkado su tyenda en el monte: i Lavan inko kon sus ermanos en el monte de Gilad. 26I disho Lavan a Yaakov, ¿ke iziste ke rovaste mi korason, i yevaste mis ijas komo kativas de espada? 27¿Porke te eskondiste para fuir, i me rovaste, i no me izisite saver, para ke yo te enbiara kon alegria, i kon kanteres, kon pandero, i kon arpa? 28I no me deshaste a bezar a mis ijos i a mis ijas. Agora enlokesiste en azyendo ansi. 29Ay poder en mi mano para azervos mal; ma el Dyo de vuestro padre me avlo anoche, dizyendo, guardate de avlar a Yaakov byen o mal. 30I agora, aunke andar anduviste, porke dezear dezeaste la kaza de tu padre, ¿porke rovaste mis dyozes? 31I respondyo Yaakov, i disho a Lavan, porke tuve myedo: porke dishe, no sea ke me rovaras tus ijas. 32Kon kyen ayares tus dyozes, no biva: delante de nuestros ermanos konose lo tuyo ke esta konmigo, i tomatelo; i no savia Yaakov ke Rahel los avia rovado, 33I entro Lavan al a tyenda de Yaakov, i en la tyenda de Lea, i en la tyenda de las dos syervas, i no los ayo. I salyo de la tyenda de Lea, i entro en la tyenda de Rahel. 34I Rahel avia tomado los terafim, i los puzo en la albarda de un kameyo, i se asento sovre eyos. I palpo Lavan toda la tyenda i no los ayo. 35I eya disho a su padre, no se enoje mi senyor ke no puedo levantarme delante de ti; porke tengo la kostumbre de las mujeres. I el eskudrinyo, ma no ayo los terafim.
36I se aravyo Yaakov, i barajo kon Lavan: i respondyo Yaakov, i disho a Lavan, ¿ke es mi revilyo? ¿ ke es mi pekado, ke kon tanta kemasyon viniste detras de mi? 37Pues ke palpaste todos mis atuendos, ¿ke ayaste de todos los atuendos de tu kaza? ponlo aki delante de mis ermanos i de tus ermanos, i djuzgen entre nozotros ambos. 38Estos vente anyos estuve kontigo; tus ovejas i tus kavras no se desijaron, i los barvezes de tu revanyo no komi. 39Lo arrevatado no trushe a ti; yo tenia el danyo, de mi mano lo bushkavas, rovado de dia o rovado de noche. 40Ansi era yo, de dia me konsumia el kalor, i de noche la yelada, i mi suenyo se fuia de mis ojos. 41Ansi estuve vente anyos en tu kaza; katorze anyos te servi por tus dos ijas, i sesh anyos por tus ovejas; i trokaste mi paga dyez vezes, 42Si el Dyo de mi padre, el Dyo de Avra’ham, i el temor de Yitshak, no fuera konmigo, de syerto me embiarias agora vazio. Mi afriisyon i la lazerya de mis palmas vido el Dyo, i te kastigo anoche.
43I respondyo Lavan i disho a Yaakov, las ijas son mis ijas, i los ijos son mis ijos, i las ovejas son mis ovejas, i todo lo ke tu ves, mio es: i a estas mis ijas ¿ke are oy, o a sus ijos ke paryeron? 44I agora ven, tajaremos firmamyento yo i tu; i sera por testigo entre mi i ti. 45I Yaakov tomo una pyedra, i la also por estansya. 46I disho Yaakov a sus ermanos, kojed pyedras. I tomaron pyedras, i izyeron un monton; i komyeron ayi sovre el monton. 47I Lavan lo yamo Yegar-Sa’haduta: i Yaakov lo yamo Galed. 48I disho Lavan, este monton es testigo entre mi i ti oy. 49Por tanto se yamo su nombre Galed; i Mitspa; porke disho, atalaye A’ entre mi i ti, kuando seremos apartados el uno del otro. 50Si afriires a mis ijas, i si tomares mujeres afuera de mis ijas, no ay varon kon nozotros; mira, el Dyo es testigo entre mi i ti. 51I disho Lavan a Yaakov. Ek este monton, i ek la estansya ke echi entre mi i ti. 52Testigo sea este monton, i testiga sea esta estansya, ke yo no pasare este monton a ti, i ke tu no pasaras este monton i esta estansya a mi para mal. 53El Dyo de Avra’ham i el Dyo de Nahor , el Dyo de su padre, djuzge entre nozotros. I djuro Yaakov por el temor de su padre Yitshak. 54I sakrifiko Yaakov sakrifisyo en el monte, i yamo a sus ermanos a komer pan; i komyeron pan, i repozaron en el monte.
32
1I madrugo Lavan por la manyana, i bezo a sus ijos i a sus ijas, i los bendisho: i Lavan se fue, i se torno a su lugar. 2I Yaakov se fue a su kamino, i enkontararon kon el andjeles del Dyo. 3I disho Yaakov kuando los vido, el real del Dyo es este: i yamo el nombre de akel lugar Mahanayim.
Continúa >>

————————————————————————
About Yehuda Sidi
I was born in 1953 in Tekirdag, Turkey and grew up in Canakkale. My father Hayim Sidi served as rabbi in both Tekirdag and Cannakale. Yehuda immigrated to Israel at 1971 and has been living in Israel since then. I am a softwere engineer. I am neither a Ladino nor a Tanach scholar. Actually I have very basic knowlede in Judeo Espanyol.
A year ago I looked for a Ladino Tanach in latin characters, and eventually I ended transcribing the Ladino Tanach which was published bt the Protestant missionaries who were vet active in the Speharadic world in the 19th century. This Tanach (and other books) were very popular with the Sepharadic Jews. This Tanach was published in two volumes.
So far I have transcribed the Tora. I am now in the process of transcribing the rest of the first volume which covers Ye’hoshua, Shoftim, Shemuel Alef, Shemuel Bet, Melachim Alef and Melachim Bet. I hope to complete the transcription in a few months.
The transcription was not reviewed by the Ladino scholars. Please report the errors that you find.
eSefarad Noticias del Mundo Sefaradi