Por Rivka Abiry
Esta es la estorya de mi famiya en el anyo 1946, en Bulgaria, kuando aboltimos de Samakov a Sofia. Por un anyo i medio avian obligado a los djudyos búlgaros de salir de sus kazas para bivir en kazales chikos.
Los ombres djudyos azían lavoro forsado, i los djudyos en jeneral bivian en kamaretas serradas, okupados kon merkar komida i kon los menesteres de kada dia. Era un tiempo duro para todos los djudios, ombres i mujeres.
Kuando se supo ke los Almanes avian pedrido la gerra, i dospués del referéndum del 9 de Septiembre 1946, la Bulgaria hue proklamada komo republika. La Gran Bretanya i Amérika rekonosyeron el governo búlgaro. A la fin de 1947 las trupas sovyétikas desharon la Bulgaria.
En akel tiempo yo tomi el treno para irme a Sofia. En vinyendo a mi kaza, topi la puerta serrada. No topi mi amigo búlgaro a ken avia deshado las yaves de kaza. Komo era tadre en la noche i no avia elektrisidad en las kamaretas, desidi de empesar mi inspeksyón solo el día dospues.
Yo bivia en el segundo etaj. Debasho del tejado avia una mansarda, bastante grande para enkolgar todo el lavado en el invierno. Ensima d’esto, avia un lugar para sekar las sarsichas, las mansanas i las uvas, i avia klavos para enkolgar las pechugas de pato. En esta mansarda se metían los trushis, la miel, las reservas de produktos alimentaryos i tambien avía una kamareta d’echar.
En la demanyanika, yo bushki el lugar sekreto ande avia eskondido mi tresoro antes de irme a Samakov. Lo topi, i en avriendo la bolsika chika vide djusto los 32 dukados i tambien un pedaso chiko de papel, en el kual estava eskrito:»Avri la bolsa, echi una mirada al dip, i vide ke todas las monedas eran falsas. Sinyado: Tu M.M.”
Me shashireyi…. Kualo? Moneda falsa???? Me se mareo la kavesa. Pensi: ken seria este M.M., este hiyanet, este loko atavanado? Me kayo el shube i sospecho al vizino Marko Mihaelov.
Me hui ande Marko, ke me resivyo kon brasos avyertos i me konbido a komer un dezayuno savrozo ke avia aprontado su mujer. En la konversasyon, le demandi si el avia eskrito un papeliko chiko.
Marko lo konfirmo, i me ekspliko la razón porke avia eskrito ansina.
Kuando Mitre, la persona kon ken avia deshado las yaves, tuvo ke irse, arogó a Marko de echar de vezes en kuando un ojo a mi kaza para ver si no se avian arrovado nada. Es ansina ke le vino la idea de eskrivir este bilyetiko, pensando ke dingun ladrón no seria tan bovo de arrovar monedas falsas.
eSefarad Noticias del Mundo Sefaradi
Senyora Rivka Abiri tiene dos faltas a esta konseja:
1. Los soldatos russos liberaron Bulgaria al 9 septiembre 1944. Eia skrive ke se tornaron a su kaza al annyo 1946.
2.Eya skrive «En akel tiempo yo tomi el treno para irme a Sofia.» No ekziste treno de Samokov a Sofia. No ekziste i oi.
Saludes de Leon Benatov
Sofia, Bulgaria