El Rabino Hayim Abulafia i la Aliya de los Djudios de Izmir a Tiberia
Aspirasiones mesianikas fueron el manadero de la aliya de los djudios de Izmir a Tiberia, en 1740. Giado por el Rabino Hayim Abulafia, el aresentamiento de estos pionieros en Tiberia i sus konsekuensas son, en mizmo tiempo, uno de los egzemplos de la kolaborasion ke tuvo lugar entre los djudios de la Tierra de Israel i su povlasion araba.
Nasido en Hevron, Hayim ben Moshe Abulafia (c.1660-1744) estudio en Yerushalayim. En 1699, estuvo en Saloniki i en 1712, sirvio komo rabino en Izmir. Entre 1718 i 1721 fue rabino en Safed. En 1721, despues de ser una segunda vez por un kurto tyempo en Saloniki, se aresento de muevo en Izmir. Sivdad en la kuala sirvio komo rabino, durante serka de 20 anyos, asta ke arivo a Tiberia.
La Aliansa kon ElAmar

Asigun una leyenda el sheyh beduino Taher ElAmar, governador de la Galilea, se avia sonyado durante tres noches konsekutivas ke devia azer retornar los djudios a Tiberia. Sigiendo el konsejo del gran rabino de Safed, rabi Shlomo Malki, ke avia konsultado, ElAmar se adreso a la komunidad djudia de Estambol, propozando de fraguar en Tiberia kazas, una sinagoga i un bet midrash, ansi ke otras fasilidades mas, para ke djudios de la Turkia se aresenten en esta sivdad. Abulafia, ke estava en Izmir, fue el solo a akseptar la invitasion de ElAmar ke le avia eskrito, en una de sus letras: «Ven, alevantate i abolta a Tiberia, la tierra de tus avuelos…»
El papu de Hayim Abulafia fue el rabino de Tiberia. Kon su muerte, 40 anyos antes del arivo de Abulafia kon los djudios de Izmir, la vida djudia se avia tambien amatado en esta sivdad.
Abulafia de su parte, estava konvensido ke la era mesianika era iminente i ke la restorasion de Tiberia era una kondision para aserkar la Salvasion. En repuesta a la invitasion de ElAmar, Abulafia, akompanyado de su mujer, sus ijos i diez de sus elevos i kon un Sefer Tora, partio de Izmir en el anyo 1740 i arivo a Tiberia, ande fue aresivido kon grande onor por ElAmar. Aun ke ya tenia la edad de 80 anyos, Abulafia se konsakro a fraguar la sivdad ke estava en ruinas, i mando a sus ijos i yernos al estranjero para prokurar un ayudo finansiario ke devia servir a la restorasion de la sivdad.
Fraguo la sinagoga Etz Hayim kon su Bet Midrash, yamada al nombre de una de sus ovras. Esta fue la mas manyifika sinagoga en la Tierra de Israel en su tiempo. De mizmo fueron fraguados kaminos, kazas, butikas, un mikve, una empreza para la produksion de azete, i fueron plantadas vinyas.
La komunidad djudia de Tiberia ke kontava 15 famiyas kuando Abulafia arivo a la sivdad, yego a tener 150 famiyas djudias en el interval de 30 anyos.
Tiberia Atakada i los Miraklos
En 1742, kuando la fragua de la sivdad se estava kontinuando ainda kon fervor, el Rabino Abulafia resivio un mesaje de Damasko, firmado por dos de sus konosidos, Hayim Farhi i Yosef Lusati. En este mesaje, Farhi i Lusati estavan akavidando ke Suleyman Pasha de Damasko, el governador otomano de la rejion, se avia desidado de konkistar la sivdad de Tiberia de las manos del Sheyh ElAmar, para meter una fin a su posto de governador de Galilea. Pos esto, estavan konsejando a Abulafia de salir de Tiberia kon todos los djudios i fuyirse a Safed, ande Suleyman Pasha iva mandar soldados para protejarlos.
Kuando Abulafia amostro a ElAmar el mesaje, este no se konvensio i no tomo dinguna prekosion para la defensa de Tiberia. De mizmo, kuando fue resivido un segundo mesaje de las mizmas personas. Es solo, kuando los moradores de dos kazales vizinos, se adresaron a el, avizandolo ke las fuersas de Suleyman Pasha se estavan aserkando i demandandole de vinir a Tiberia para partisipar a asu defensa, ke ElAmar empeso a ovrar para afrontar el perikolo ke se estava aserkando.
Los djudios de Tiberia se adresaron entonses al Rabino Abulafia para tomar su konsejo, demandandole si devian kedarsen en Tiberia, o fuyirsen a Safed o a Ako. Abulafia de una manera muy desiziva i konvensiente les respondio ke no deven fuyirsen de la gerra i ke no deven traisar a ElAmar, sus protektor.
Un dia de Shabat, en el mez de Elul del anyo 1742, Suleyman Pasha asiejo a Tiberia i la atako kon una grande fuersa militar, aharvando la sivdad i sus murayas kon fuego de kanones, i kavakando tuneles debasho de tierra para konkistarla de adientro. Durante todo este periodo, los djudios defendieron la sivdad i, todas las inisiativas de las fuersas de Suleyman Pasha siendo en vano, eyas empesaron a kreersen ke la maldision de los djudios avia kayido sovre eyos.
A la fin, arivo un emisario de alto grado del Sultan otomano, ordenando a Suleyman Pasha de meter fin al atako, para asigurar la proteksion de los El abandono del atako fue selebrado kon grande fiesta por los djudios de Tiberia en la Sinagoga Etz haHayim, i este dia fue deklarado komo Yom Tov – Dia de fiesta por el miraklo ke les akontesio.

Ocho mezes despues, Abulafia resivio un segundo mesaje de Farhi i Lusato, avizandole de muevo ke Suleyman Pasha estava en kamino para Tiberia kon su armada, esta vez kon armas mas pezgadas i mas muevas. Sovre esto, los djudios de Tiberia se adresaron de muevo a Abulafia, ke les respondio ke el ke kere puede partir, i el ke no kere puede kedar. El apunto ke no se ira de la sivdad i en kavzo ke sera matado, prefera ser enterrado en Tiberia. La mayoria de los djudios, preferaron fuyirsen, deshando detras de eyos sus kazas i sus bienes.
Kuanda la armada de Suleyman Pasha arivo al kazal Lubya, serka de Tiberia, un dia de Elul del anyo 1743, Suleyman Pasha se murio subitamente de una dizanteria. Al dia segiente su armada se arekojo i torno a Damasko i este dia tambien fue deklarado Yom Tov, por el Rabino Abulafia.
Sovre la Istoria de Tiberia i la Aliya de Izmir
Tiberia fue fondada por Herod Antipas, Rey de Yeuda i Tetrarko de Galilea entre los anyos 14 i 18 i fue yamada al nombre del Imperor Romano Tiberius, ke reynava en este epoka. Fina ke fue transferado a Yerushalayim en el siglo VII, Tiberia fue la rezidensia del Sanhedrin, el Konsilio Relijiozo i Supremo de los djudios. En 1562, su administrasion fue akordada por el Sultan Suleyman el Manyifiko a Yosef Nasi i en konsekuensa, la vida djudia de la sivdad se arebivio por un sierto de tiempo, ma en el siglo XVII la prezensia djudia deskayo enteramente i, fina ke el Rabino Abulafia se aresento ayi en 1740, no egzistio un largo tyempo, ni una alma djudia en esta sivdad.
Tiberia, djuntos kon Yerushalayim, Safed i Hevron, es konsiderada komo una de las sivdades santas de la Tierra de Israel. Aunke despues de la Aliya de los djudios de Izmir a Tiberia, uvo periodos ke la prezensia djudia en esta sivdad menguo i otros periodos en los kualos pujo, esta prezensia no desparesio nunka por entero. De este punto de vista, la kontribusion de esta aliya al dezvelopamiento de la komunidad djudia Tiberia, es konsiderada komo uno de las epizodas sinyifikantes de su istoria.
* * *
Aparte de su ovra en Tiberia, el Rabino Hayim Abulafia fue un ombre de letras i de kreatividad espirituala. La Ensiklopedia Djudaica nota una lista de sesh de sus ovras publikadas en Izmir. Entre estas, Etz ‘haHayim, ke a su nombre fue fondada en Tiberia una sinagoga kon su Bet Midrash.
—————————————————
Fuentes bibliografikas:
Zimrat ‘haAretz. Por Rav Yaakov Beirav, el yerno de Rabino Hayim Abulafia. Este livro konta la vida de Abulafia i su ovra. Fue publikado por la primera vez en Mantova, en 1745.
Sefer Tverya. Por Oded Avisar, Keter, Yerushalayim, 1973.
Tiberias. Por Helga Dudman kon Elisheva Ballhorn, Carta, Yerushalayim, 1988.
Encyclopaedia Judaica. Artikolos sovre Hayim Abulafia i Tiberia.
![]()
Gad Nassi
———————————————————————
Nacido en Estambul, Gad Nassi se graduó de la Galatasaray High School y de la Facultad de Medicina de la Universidad de Estambul. Comenzó su carrera como autor durante sus estudios de secundaria, escribiendo para revistas locales. se desempeñó como director de Shalom, el periódico de la comunidad judía de Turquía, como corresponsal de varias publicaciones extranjeras, y también dirigió la oficina de prensa del consulado israelí en Estambul. Es uno de los promotores y fundadores de El Amaneser, un suplemento mensual en judeo-español del periódico Shalom en Estambul. Gad nos ofrecerá artículos de su creasion para compartir con nuestros lectores.
————————————————————————————————————————————————–
eSefarad Noticias del Mundo Sefaradi