
En esta seksion “En vista de Rachel”, Rachel Amado Bortnick, fundadora de Ladinokomunita, un foro en Internet para korrespondensia solo en djudeo-espanyol, va a partajar kon mozotros kada mes sus komentarios sovre distintos butos.
Ver todos los artículos de esta sección >>
![]()
Los uzos de «Noche de Las Frutas» en Izmir
Vos do aki mi traduksion de lo ke eskriviio Moti Katan en turko, en el grupo de Izmirlis, sovre los uzos de noche de Tu Bishvat, ke mozotros yamamos «Las Futas», en Izmir.
La noche del 15 Shevat, komemos lo ke yamamos «dezayuno»: fritadas, pishkado frito, salatas, mezes, boyos, burekeas, guevos haminados, pishkado salado (lakerda), pihkados saumados, — i, siguro, vino i a los ke keren, raki. [estas kozas, salvo el pishkado frito, son normalmente para dezayuno de demanyana de Shabat, i tambien lo ke sovra de esto para noche de alhad. R]
Despues de este ermozo pranso, si ay vino se dize la beraha del BORE PERI AGEFEN, i el birkat amazon. Despues se traye a la meza frutas, i espesialmente las bendichas de Erets israel,. Tambien deve aver trigo
kocho, azetunas, uvas, igos, agranadas, i almendras. Siguro i se puede adjustar otras frutas.
I empesa el SEDER: Del livro de Teilim, de «shir amaalot, teilim 120, asta SIR AMAALOT INE BAREHU, Teilim130.
En mi kaza se meldan estas 10 seksiones («perek») kompletamente asta la fin, i despues se aze las berahot de las frutas. Ma otros ermanos djuntos kon los tehilim, despues de kada perek toman una fruta i dizen su beraha.
Agora al Seder: todos toman un biskochiko en mano i dizen endjuntos:
Baruh ata AD…E-loenu Meleh Aolam ,Bore Mine Mezonot..i se kome.
El balabay toma una azetuna en mano i dize: ZBaruh Ata AD,,E-loenu Meleh Aolam Bore Peri Aets..i se kome.
Despues en sira (kon torno): datile, uva o pasa, igo seko; se dize la mizma beraha, i se kome.
Sonra sirasi ile ,bir hurma,uzum,–kuru uzum,incir-kuru incir– berahasi soylenilir-ayni beraha–ve yenilir..
Aparte de dizir la beraha i komer algunas frutas, meldamos algunas kozas. Por egzemplo: kon el igo se melda de Shir Ashirim, kon su melodia, » tsena urena benot tsiyon bameleh selomo baatara seitera lo imo beyom hatunato uvyom simhat libo…..ateena haneta fage veagefanim semadar natenu reah,kumi lah rayati yafati ulhi lah», se dize su beraha, i se kome
Otro toma de la granada, i melda de Shir ashirim: «KEHUT ASANI SIFTOTAYIH ,UMIDBAREH NAVE, KEFELAH ARIMON RAKATEH MIBAAD LETSAMATEH..» i despues la beraha de » aets» i se kome.
Kon la mansana, se melda de Shir ashirim: KETAPUAH BATSE AYAAR KEN DODI BEN ABANIM.BETSILO HIMADTI VEYASAVTI UFIRYO MATOK LEHEKI…» despues la beraha de » aets» i se kome.
Para la muez, meldamos:
«EL-GINAT EGOZ YARADETI LIROT BEIBE ANAHAL,LIROT AFARHA AGEFEN ENETSU ARIMONIM.LO YADATI NAFSI SAMATNI MARKEVOT AMI NADIR…» despues la beraha i se kome.
Despues de las frutas de arvoles viene las frutas de la tierra: banana, safanorya, karpuz, melon, fistokes, i mas. La beraha es: Baruh ATA AD,,E..M..AOLAM BORE PERI AADAMA…i se kome.
De las frutas oranjadas, se frota la kashka de la portokal i/o limon, se gole, i se dize:BA..ata ad..El..ME..aolam anoten reah tov baperot…
I despues no olvidar de dizir la beraha de «meshuleshet» para dar loores al Dio.
TIZKU LESANIM RABOT NEIMOT VE TOVOT,todo bueno kon alegrias en vuestros korasones…AMEN….
TU BISVAT SAMEAH…..
kon grande karinyo, MOTI KATAN
Trezladado por Rachel Amado Bortnick para Ladinokomunita
eSefarad Noticias del Mundo Sefaradi