Ver todos los artículos de esta sección
EL ALFABETO
Kontado por Yehuda Hatsvi

Por seguro ke konosesh las konsejas de Djoha, ke muestros ermanos ashkenazim lo konosen bien komo Hershele. (Mozotros, los judios sefaradim, igual komo muestros maestros turkos, lo yamamos djoHA.
Ma, es interesante, ke todos los arabos en el Oriente Medio lo yaman DJOha. (DJOha, kon un aksento al arreves), al pareser por aksentuar ke es el arreves del titolo onorario relijiozo HOdja.
En kurto, ya vos akodrash ke Djoha (o Hershele) de las konsejas, avia propozado al sultan turko ke le iva ensenyar al kavayo del sultan ke sepa meldar i esto sera en intervalo de un anyo, no mas.
Naturalmente, Djoha demando el pagamyento ke se le de por adelantado…
Kuando los amigos de Djoha le disheron:
– «Ke es lo ke estas azyendo?! Es koza muy perikoloza !
Komo puedes aprometer una koza semejante?»
Djoha les respondyo:
«Yo esto muy estrecho de paras. Pasa punto, pasa mundo.
En mientres, es posivle ke el sultan muerira, o yo, o el kavayo»…
***
Ke fue la fin de esta konseja no importa agora.
Bueno, deshando agora konsejas. Lo ke vos vo kontar yo agora es pura verdad.
No se si todos ya savesh ke Kemal Pasha Ataturk estudio en su chikez en una eskola en Salonik.
En la mizma klasa estudio tambien un ninyo ke se yamava Rofel (Refael), ke despues de anyos fue konosido komo Rifat, i parvino alkansar un posto muy importante en el governo de Ataturk.
En la mizma klasa estudio tambien un ninyo anonimo, ma por ser desde su chikes un “bovo i ramay”, todos los elevos lo yamavan “Djohakito”.
El destino fue ansi, ke este ninyo fukara, era muy prove kaje toda su vida, i bushkava kaminos por mantenerse en alguna forma. En fin, el, montado sovre su azniko, paso al lado del buro governamental de Rifat, su amigo de la eskola primaria, i kon muchos esforsos i rogativas lo desharon entrar ke aga kon el Sinyor Rifat un enkontro kurto.
Djohakito, avlo kon Rifat i le aprometio ke en tres mezes el va ambezar al azniko meldar el alfabeto, ke en akel tiempo, segun la orden de Kemal Pasha Ataturk, anularon las letras arabas, i empesaron uzar letras latinas.
Naturalmente, ke Rifat salto en una taraka de riza, ma komo tuvo adjideo i piadad sovre Djohakito, le dyo una suma de paras, i le disho: «Ayde, va en bonora».
No keresh, ke despues de un mez ya se prezento Djohakito kon su azniko delantre de Rifat, por amostrarle el adelantamyento del azno.
Djohakito apozo un tablo en frente del azniko, eskrivyo una «A» grande, i empeso a dizir al azno:
– «Melda ! kualo es ?».
El azno – nada. Nada de nada.
En fin, Djohakito pedrio su pasensya, i le dyo una haftona buena al azno. El azniko doloriozo empeso emberrar: A…A…A…
– «Ves? Ves?» disho Djohakito. «Empesijo de bien. El azniko ya save a meldar la «A»…
* * *
Karos amigos, si estash kon mi ayinda, vos kontare:
En la primera vez ke me invitaron en la kaza de mi suegro, me prepararon un pranso ermozo.
Despues de komer, mi suegro trato de avrir kon mi un moabet. Si komo era mi suegro yapidji (konstruktor de kazas), me empeso avlar por su ofisio: komo se meten los ladriyos, komo se aze el chemento, i mas.
Yo, las mientes teniya en su ija, ke estava asentada a la otra punta de la meza, i en kada nada echava yo un ojo a mirarla, ansi ke no alkansi a entender lo ke me eksplikava mi suegro.
El, repeto una vez i dos mas, su eksplikasion. i a la fin, le dishe:
– «A. A. A… Si, ya entendi»!
Mi suegro me atako kon burla:
«Ayinda estas en la A?»
Yehuda Hatsvi
Israel
![]()
En esta seksion, muestro kerido amigo Yehuda Hatsvi un estudiozo de la tradision, del penamiento djudio i de la Ley, va a partajar kon todos mozotros sovre variados temas desde su punto de vista djudio i sefaradí. Yehuda es aresivido en Ekonomia de la Universita de Tel Aviv, puvliko un libro de istorias folklorikas sefaradíes para ninyos, sus artikolos i konsejas aparesen en munchas puvlikasiones komo por eksemplo Aki Yerushalayim i El Amaneser, i es uno de los moderadores de Ladinokomunit.
eSefarad Noticias del Mundo Sefaradi