
La chikes en muestro kartie en Haifa era maravioza, El sentro era la kaledja «Hashomer, onde mos enkontravamos i jugavamos.
Eramos orozos i alegres, en tiempo ke los padres lavoraron duro i pesgado en ammalik, (ammales) en el porto de Haifa.
El aire de la kaledja era de amista, i kon plaser de ayudar uno al otro. Esta amista turo muchos anyos, de la chikes asta la viejes.
Kon la bodra de pan en la mano, yena de figon, jugavamos en la kaleja
chilikas, o pilotas, o bisikletas arkiladas, i muchos mas.
Lo mas de las oras eran afuera , onde vimos todo lo ke pasa en la Shehuna, el azno kon los panes freskos en kamino del forno a las butikas (los bakales). Los tasines sinyados de pastel, ivando al forno, kon los tenjeres de hamin. Las arabas kon zarzava i fruta freska ke traiyan los kazalinos de los kampos del derredo. El sunido i la golor ,la sonriza i las rizas son los rekordos del tiempo ke paso.
Diya de kolada, la sena se gizava enriva de la petiliya, avagar, avagar sea fijon ,o lenteja, o garvansos. Kitavamos la miga del pan i, enchiyamos la sena, i hayde a la kaleja…
En diya de kolada, las savanas eran blankas komo la nieve, achakes ke uzavan agua (blanda) de luvia. Saliya skumarada del kalup de shavon fabrikado en la fabrika Shemen en Haifa.
Dos personas de la kaleja me emosionaron mucho. Uno era Moni, mi amigo, ke era mui bueno, i mui savyo i talentozo. Anyos pasaron, i Moni se izo doctor de ojos, paso anyos en los Estados unidos de la amerika, onde salio espesyaliste, ke reusho en kavzos pedridos a atornar la vista.
El segundo era Mussa, ombre solo, prove, sin mujer i sin kriyaturas, solo una ermana ke le gizava, aziya kolada, i alimpiava el apartamento chiko. Mussa teniya ardor a todos, siempre mos dava regales chikos, aki un bonbon, ayi una pilotika ets. Todos lo respektavan i lo kieriyan bien.
Le ayudavan a tomar lo ke merko, i le adovavan problemas de la kaza, o le enkalavan la kuzina. Anyos pasaron, Moni atorno a Israel i dirijo seksion de ojos en ospital grande en Haifa.
Un diya, achakes de lavoros, lo ivo el kamino a pasar en la kaleja de su chikes. Moni se incho kon eskarinyo , se abasho del otomobil i kamino a pie entre los lugares konosidos, kon rekordos i penseryos.
En bushkando, lo topo a Mussa asentado en una banketika a la entrada de su kaza. Mussa konosio la boz de Moni, ama no lo puediya ver, se izo siego achakes la problema diabetika ke teniya anyos. Moni se emosiono, avlaron, i le disho a Mussa ke va venir al otro diya, i va egzaminar sus ojos. Mussa arespondio ke no tiene ni paras ni esperansa, i ke esta medio muerto.
Moni insistio, lo tomo lo egzamino i lo opero. La vista atorno a Mussa, no enteramente, ama en forma ke konesio a Moni, lo abraso al doctor kon lagrimas, i le disho. Tu Moni sos amigo de alma i korason, me kitates del siklet i de la aliskureda ya estava muerto, pishin esto bivo. Te va dar bendisiones fina la ultima ora de mi vida.
Nissim Ashkenazi
Kiryat Motskin
Israel.
Fuente: Nissim Ashkenazi/Ladinokomunita
eSefarad Noticias del Mundo Sefaradi